At Gözlüğü Ya da At Şu Gözlüğü

Konu tamamiyle ırk ayrımcılığı üzerine değil. Sivil itaatsizlik denen direniş biçiminin Irk Ayrımcılığına karşı Amerika’da nasıl zafer kazandığını anlatmaya çalışıcam.

Sivil İtaatsizlik nedir?

Sivil itaatsizliğin iki temel unsuru mevcut ;

1-Devlet otoritesi meşruiyetini, ancak yönetilenlerin rızasına dayanarak sağlayabilir.Adalet, hükümetin yaptığı pozitif yasalardan daha üstündür ve birey, yasaların adil olup olmadığını sorgulama hakkına sahiptir. Bu unsura örnek vermek gerekirse ; herhangi bir ülkede motorlu araçlarla yapılan kazalarda her zaman yayanın suçlu olacağına dair bir pozitif yasa olsa ve adamın biri arabasıyla yayaya çarpsa, ve ceza almasa, bu durum yasaldır ama adil değildir. Zaten bir ülkede yasalarla, toplumun vicdani ve ahlaki değerleri ne derecede örtüşüyorsa o kadar huzurlu bir yaşam alanı oluşur.

2-Eğer birey yasaların adil olmadığına kanaat getiriyorsa, bunlara itaat etmeme hakkına sahiptir, ancak bu itaatsizlik şiddet içermeyen yöntemlerle yapılmalıdır. (Sivil İtaatsizliğin Unsurları Hakkında ayrıntılı bilgi için “Hayrettin Ökçeksiz-Sivil İtaatsizlik 2. Baskı ALFA YAYINLARI”)

Yani Sivil İtaatsizlik hareketinin en temel prensibi “şiddete asla başvurmama”

Amerikada bu hareketin mimarı Martin Kuther King, sivil itaatsizlik eyleminde Gandi’den etkilendiğini belirtmiş..

Gandi’nin öncülüğünü yaptığı Sivil İtaatsizlikle ilgili güzel sözlerinden birkaçı;

Cesurca çekilen acılar,bir taşın bile kalbini yumuşatabilir.. Adalet, adaletsizlikle elde edilmeye çalışılırsa, elde edilen sonuçta mutlaka adaletsizlik gömülü olur..Uğruna öleceğim çok davam var, ama uğruna öldüreceğim hiçbir dava yok..

Tanım ve açıklamalardan sonra, ABD’deki Sivil İtaatsizlik eylemlerinin sebebi olan ve Obama’nın şu anda başkanlık koltuğunda oturmasında belki de en büyük payı olan Rosa Parks’ı anlatmam elzem..

Olay Amerika’nın Montgomery şehrinde geçiyor.Şehirde 70 Bin kadar Beyaz, 50 Bin de siyah yaşamakta.Yasaya göre otobüslerin ön koltuklarında sadece beyazlar oturabilmekte.Siyahların otobüsün orta kısmında oturabilmesi,orta kısımda hiçbir beyazın oturmaması koşuluna bağlı.

1 Aralık 1955 günü, Rosa Parks isimli siyahi 42 yaşında bir kadın otobüse biniyor ve orta koltuklardan birine oturuyor.Bir kaç durak sonra 6 beyaz yolcu otobüse biniyor.5 beyaz yolcu önde yer bulup,1 beyaz ayakta kalıyor.Bu durumda Rosa Parks’ın orta koltuğu boşaltıp en arkaya geçmesi gerekmekte.Diğer 3 siyahi yolcu arkaya geçiyor ama Rosa Parks yerinden kalkmıyor.Ardından polis geliyor ve Rosa Parks göz altına alınıyor.Sivil İtaatsizlik eylemlerini tetikleyen olay budur..

Amerika’da siyahi vatandaşların ikinci sınıf statütüsünden kurtulmasındaki olayları tetikleyen bu kişiye,Rosa Parks’a 1996 senesinde Başkan Bill Clinton, 1999 senesinde de Kongre tarafından  altın madalya verilmiş..

Rosa Parks’ın gözaltına alınıp, yasa gereği cezalandırılmasından sonra, Martin Luther King önderliğindeki Sivil İtaatsazlik eylemlerinin ilki başlar ; OTOBÜSE BİNMEME eylemleri..

King önderliğinde alınan kararla günde ortalama 17500 siyahinin bindiği otobüslere binmeme kararı alınır.Siyahi taksi şoförleriyle anlaşılarak, taksi kullanmak isteyen siyahilerden otobüs ücreti olan 10 Cent’in alınması istenir ve taksiciler kabul eder. Araba havuzları oluşturulur, siyahiler yaya olan diğer siyahileri gidecekleri yere bırakırlar ve bu eylem tam 381 gün sürer.21 Kasım 1956′da Amerikan Yüksek Mahkemesi otobüslerdeki ırk ayrımcılığını kaldırır.Bu olay da Sivil İtaatsizlik eyleminin, uygulanış biçiminin ne derece doğru, etkin ve amaca yönelik olduğunu gösteriyor.

Bu eylemler sadece otobüs olayıyla kalmamış.Kuzey Carolina’da bir siyah genç restaruanta gidiyor.Garson da “biz zencilere hizmet veriyoruz” diyor.Joseph isimli bu öğrenci restaruanttan ayrılıyor ama ertesi gün yanına 2 arkadaşını alıp aynı restaruanta gidip tüm gün boyunca sadece oturup hizmet bekliyorlar.Ertesi gün Joseph ve arkadaşlarına katılan diğer siyahiler de oluyor.Gazeteler olayı duyurduktan sonra bu eylem biçimi tüm Güney Eyaletlere yayılıyor.Zencilerin yararlanması yasak olan kütüphane,park,tiyatro gibi yerlerde, zenciler en güzel kıyafetlerini giyip sadece oturuyorlar : )

Bunun gibi eylemler sonucunda, King önderliğindeki bu hareketle zenciler, beyazlar gibi aslında var olan ama kendilerine yasaklanmış hakları bir bir geri aldılar.

Sivil İtaatsizlik eylemlerinin ana unsuru olan şiddetsizlik, eylemin süre içerisinde vicdanlara seslenmesine sebep oluyor..

Peki ülkemizde durum nedir?

Bir gün belirlense ve o gün 10 Milyon Cep Telefonu Abonesi aboneliklerini iptal etse Cep Telefonu Şirketlerinin fiyat tarifesi sence nasıl şekillenir?

Sadece 1 hafta hususi oto sahipleri kontak kapatsa, benzinin durumu ne olur?

Doğalgaz kullanımı yerine sıksak dişimizi, 1 aylığına soba kursak, doğalgaz ucuzlamaz mı?

Nedir fikrin acaba?

1. Paraya ihtiyacın olmadığı bir zamanda, müstakbel arkadaşından borç para al,ödemek için misal olarak 1 hafta süre iste ve bilinçli olarak ödeme gününü sadece 1 gün geçir, arkadaşının tavrını izle..
2. Paraya ihtiyacın olmadığı bir zamanda,arkadaşına borç ver,borcu ödeyeceğini vaad ettiği süre geldikten sonra 1 hafta ses etme,tavrını izle..
3. Müstakbel arkadaşınla bir oyun oyna,herhangi bir oyun,halı saha maçı da olur,isim-şehir-hayvan da..Müstakbel arkadaşının oyun sırasındaki tavrını izle..
4. Müstakbel arkadaşına,aslında doğru olmayan bir sırrını ver ve ona “bunu sadece  sen biliyorsun” de..Daha sonra verdiğin sırrın piyasadaki dolanımını izle..
5. Müstakbel arkadaşına herhangi birşey emanet et..Daha sonra emanetin durumunu izle..
6. Müstakbel arkadaşının çok sevdiği bir arkadaşı hakkında,onun yanındayken kötü konuş,eğer savunmuyorsa,uzak dur..
7. Müstakbel arkadaşının herhangi bir konuda damarına bas.Sonra af dile..Affediyorsa bir bağınız oluşmuştur..

Bu aşamalardan geçmiş 4 arkadaşım mevcut.Kendilerine selam eder,yanaklarından öperim : )

Bu ülkede,fikirden çok  nesnelere,fikirden çok fikri söyleyene önem bahşedildiği için,insanlar ülkülerini,amaçlarını,ideolojilerini başkalarına anlatmak istedikleri zaman,bir şekil seçmeleri gerekiyor kendilerine..

Bu ülkede;

TRT izlersen  düzen yanlısı,STV izlersen yobaz,Kral TV izlersen popülist,Playboy izlersen abazansındır..

Bu ülkede;

Cumhuriyet okursan laik,Yeni Şafak okursan Anti-Laiksindir. (kaldı ki bireylerin laik olamayacağını,devletin laik olduğunu halen savunmaktayım)

Bu ülkede;

70′li yıllarda,saati sağa taktığında sağcı,sola taktığında solcusundur..

Bu ülkede;

İş,işçi,emek  dediğinde komünist,yatırım-sermaye dediğinde Kapitalist,orduyu yıpratmayın dediğinde Militaristsindir.

Bu ülkede;

Orta Asyadaki soydaşları unutmayın dediğinde Kafatasçı,Irak-Filistin-Afganistan dediğinde Ümmetçisindir.

Kısacası Bu Ülkede;

Kimse sana,Kral Tv izlerken elinde Yeni Şafak gazetesini okuyup,işçi maaşlarının azlığından yakınıp,Filistinde ölen çocuklara üzülmene izin vermez..

Çünkü Bu Ülkede;

Ya O’sundur,ya BU..

İçimizdeki sahiplenme dürtüsünü,günlük yaşamda kontrol altına alabilen bir kaç olgu var; Kanun,din,ahlak,dışlanma korkusu vs..

Ama içlerinde,yaptırımı en kuvvetli olan,şüphesiz ki kanun.. Belki de,yaptırımı en kuvvetli olanın din olduğunu düşünen arkadaşlar olabilir,lakin,eminim hepimiz belli bir dinin mensubu olmamıza rağmen,sayısız kere kuralları çiğnemişiz,ancak yaptırımı diğer dünyada olduğu için,pek tınmamışızdır..

Günün birinde,Bir ülkenin  yasama organı olan Meclis’in bir karar aldığını ve bu kararın şuna benzer birşey olduğunu düşünelim;

Ihımm,ıhımm,ses kontrol,ses 1-2 1-2,Saygıdeğer vatandaşlarımız..Bizim mecliste canımız sıkıldı az-biraz,ulan napalım,napalım,bir kanun çıkaralım,şenlensin ülke falan dedik..Şimdi tam olarak şöyle bişey olucak..Hişştt vatandaş sen dinliyon mu lan?E kapatın şu cep telefonlarını,konsantrasyonumun ırzına geçtiniz,kanun duyuruyorum lan burda,boru mu?Bak sessiz sedasız sokarım yürürlüğe,ot gibi kalırsınız,insan olun lan..Haa,ne diyorduk,bakın şimdi,bugün ayın kaçı?7 Haziran 2009,hah işte,10 Haziran 2009 saat 13:00′la 14:00 arası işlenen hiç bir suçun yaptırımı olmayacak..Ne yaptınız,yaptınız..Elini çabuk tutan malı götürür,hadi kaçtım ben..

Böyle bir duyuru yapılsa ülkede,ne yapardın?Aklından neler geçiyor?Hangi suçlar ayyuka çıkardı sence..

Yapacaklarım; Gözüme kestirdiğim bir kaç memur var,onların üstüne anzer balı döküp boz ayılara yalatırdım..

Fahiş fiyata yemek veren,şehirlerarası dinlenme tesisleri sahiplerini bir araya toplar,sordum sarı çiçeğe ilahisini söylettirir,pahalı yemek satmıyacaklarına dair tövbe edene kadar,kör cımbızla kaşlarını aldırtırdım..

Bagaj fişini ısrarla vermeyen muavinleri toplattırır,otobüsün bagaj bölümünde Edirne’den Kars’a 8 kez seyahat ettirirdim..

Zannımca bizim ülkemizde böyle bir şey olsa,en çok işlenecek suç,gelir adaletsizliği sebebiyle,hırsızlık olacaktır..

Belki tecavüzün de çok artacağını düşünen olabilir ama,millet aç..Karınlarını doyurmaya çalışacakları için,uçkur çözeceklerini pek sanmıyorum..

Şimdi soruyorum,sen hangi suçları işlerdin?